Chronisch moe door vitamine D tekort

Door Selwyn Donia

Vitamine D is nog steeds een onderschatte vitamine, of eigenlijk gezegd hormoon, maar krijgt gelukkig steeds meer bekendheid door de vele boeken en publicaties van de afgelopen tijd. Hoewel men bij vitamine D in de meeste gevallen alleen maar aan sterke botten denkt levert een gebrek aan vitamine D een breed scala aan klachten op. Dit heb ik zelf enkele jaren kunnen ondervinden. Zonlicht De aanmaak van vitamine D verloopt via de huid door het ontvangen van UV-B straling. De aangemaakte vitamine D wordt in de lever opgeslagen als de inactieve vitamine D-vorm calcidiol. Wanneer je op een zomerse dag in de zon gaat zitten is je lichaam in staat om binnen 20 minuten voldoende vitamine D aan te maken. Hiervoor is het wel belangrijk dat de zon een sterkte heeft van minimaal zonkracht 3, een lagere kracht levert veel minder of zelfs heel weinig vitamine D op. Helaas zijn de zomers in Nederland als het om vitamine D aanmaak gaat behoorlijk beperkt waardoor menig Nederlander een vitamine D tekort oploopt. Verder hebben wij in Nederland doorgaans meer donkere dagen dan zonnige waardoor dit tekort nog weleens flink kan oplopen, zeker in de wintermaanden. Het meest eenvoudige advies is om dagelijks 20 minuten in de zon te zitten zonder je gedurende deze tijd in te smeren met zonnebrandcrème. Zonnebrandcrème beperkt de aanmaak van vitamine D met 98% blijkt uit onderzoek gedaan door endocrinoloog Michael Holick. Lichttherapie en zonnebank Zoals ik al aangaf wordt vitamine D aangemaakt onder invloed van UV-B. Menig Nederlander houdt zichzelf dus voor de gek door te denken dat een zonnebank-kuurtje goed is voor de aanmaak van vitamine D. Bij een zonnebank worden veel van de vitamine D producerende UV-B stralen eruit gefilterd, aangezien het deel van het UV-spectrum (dat voor vitamine D3 productie verantwoordelijk is) eveneens roodkleuring, verbranding en huidkanker kan veroorzaken. Bij een hoogtezon en lichttherapielamp ligt dit anders, afhankelijk van het type dat je hebt. De populaire lichttherapielamp Litebook Elite produceert geen UV-B straling en draagt dus ook niet bij aan de aanmaak van vitamine D in je lichaam. Deze lamp krikt het vitamine D peil dus niet op maar werkt wel goed bij winterdepressies, jetlags en SAD. Een verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat de lamp effect sorteert op de melatonine en serotonine productie. Misvatting Lange tijd gingen huisartsen er van uit dat een vitamine D tekort alleen maar bij donkere mensen of mensen die een boerka dragen voorkomt. Dit is een misvatting die nog ernstig veel aanwezig is onder zorgverleners. Moderne onderzoeken laten zien dat ongeveer 50% van de Nederlanders een vitamine D tekort hebben en dit zijn echt niet alleen maar donkere mensen of boerka dragers. “De vastgestelde ondergrens die o.a. door het Universitair Medisch Centrum Groningen wordt gehanteerd is 80 nmol/l.” Klachten Hieronder vind je een opsomming van veelgenoemde klachten bij een vitamine D tekort. - (extreme) vermoeidheid - depressie - spier- en/of gewrichtspijn - bloedend tandvlees - angstaanvallen - lusteloosheid - verstoorde slaap, veel en vroeg wakker (slaapinsomnie) - hyperventilatie - hartkloppingen - zwakke botten - traag herstel van weefsel - krampen en spiertrillingen Amerikaanse artsen geven aan dat een langdurig vitamine D tekort de reden is dat steeds meer mensen hartproblemen hebben en zien een langdurig tekort op latere leeftijd zelfs als de oorzaak (of belangrijk onderdeel) van veel moderne ziekten en aandoeningen zoals kanker, fibromyalgie, diabetes, parkinson en hartaanvallen. Er lijkt wetenschappelijk steeds meer bewijs te komen dat deze beweringen kloppen. Medische richtlijnen Helaas hanteren veel huisartsen prehistorische waarden als het om vitamine D gaat. De vastgestelde ondergrens die o.a. door het Universitair Medisch Centrum Groningen wordt gehanteerd is 80 nmol/l. Alle waarden onder deze ondergrens wijzen op een vitamine D tekort, ook al hanteren ontzettend veel artsen 50 nmol/l als ondergrens. Dit is dus niet correct. Een gezond uitgangspunt is volgens moderne literatuur een waarde van tussen de 125 en 175 nmol/l. Onderzoeken tonen aan dat mensen met deze waarden gezonder zijn dan mensen met een lager bloedbeeld. Ook komt er tot wel 60% minder kanker, astma en chronische vermoeidheid voor bij mensen met een een waarde boven de 125 nmol/l. Zelfstandig aanvullen Vitamine D kan gelukkig worden aangevuld. Er zijn steeds meer fabrikanten die vitamine D in hun assortiment opnemen. Goede merken vitamine D zijn Solgar, Pharma Nord, Nature’s Answer en Source naturals. Ik vind het overigens niet verstandig om zomaar op eigen gelegenheid pillen te slikken, zonder dat je bloedwaarde is gemeten. Let op: Vitamine D mag niet zomaar worden geslikt door mensen met problemen aan hun lever of nieren, hier dien je je wel van bewust te zijn als je toch besluit om zelfstandig je vitamine D aan te vullen. Recept Huisartsen schrijven meestal Devaron voor bij een vitamine D tekort. Dit middel is sinds enkele jaren weer via de apotheek verkrijgbaar, in de meeste gevallen altijd op recept. Een minitabletje Devaron bevat 10 microgram vitamine D met een waarde van 400IE (internationale eenheden). Gesteld wordt dat het veilig is om tot 50 microgram (=2000IE) per dag te slikken. Hogere doseringen brengen vooralsnog geen grote gezondheidsrisico’s met zich mee maar men weet niet wat de gevolgen zijn op lange termijn. Hoewel dit laatste vraagtekens oplevert gezien de verschillende opvattingen die ik kon terugvinden in de literatuur. Bij een flink tekort kan van de dagdoserings worden afgeweken in overleg met een arts. Bij een te laag vitamine D niveau is het verstandig om in overleg met de huisarts 800 tot 4000IE per dag in te nemen gedurende enkele weken of maanden. In sommige gevallen, bij een ernstig tekort, kan een huisarts ook colecalciferol in drankvorm voorschrijven. Dit drankje bevat per milliliter 50.000IE, een flink hoge dosering. Als je vitamine D niveau na enkele weken of maanden weer goed is zullen je klachten verminderen en op den duur helemaal verdwijnen. Letterlijk goed nieuws onder de zon! Mensen geven aan geen last meer te hebben van vermoeidheid overdag, lekkerder in hun vel te zitten, minder of geen hartkloppingen te hebben en veel dieper en beter te slapen. Onderschat het tekort aan vitamine D dus niet en vraag aan je huisarts om, bij twijfel over een tekort, te mogen prikken. Overdosering De kans op overdosering is nauwelijks aanwezig, zeker niet bij een tekort. Doseringen tot 2000IE per dag zijn bij een normale bloedwaarde volkomen veilig. Toch raad ik je aan om altijd eerst in overleg te gaan met je huisarts voordat je op eigen gelegenheid vitamine D gaat gebruiken. Auteur: Selwyn Donia

Ambassadeur voor 1 dag - ME/CVS-stichting

Vandaag zag ik een herhaling van het programma: Ambassadeur voor 1 dag, over de 40-jarige Arvi die lijdt aan ME/CVS. Wat een herkenning!

In deze aflevering vecht Henkjan Smits als Ambassadeur voor erkenning van de ziekte ME-CVS. Henkjan Smits heeft van Sander de opdracht gekregen om een publiciteitsstunt te organiseren met als doel ME-CVS een gezicht te geven.

Kijk hier de aflevering terug: http://tvblik.nl/ambassadeur-voor-een-dag/henkjan-smits

2013

Een heel gelukkig 2013 gewenst!

Negeer deze essentiële gewoonte en je gezondheid zal tenslotte achteruitgaan

(Mercola | vertaling Joke Lochmans voor Earth Matters) Onderzoekers hebben ontdekt dat het circadiane ritme –de 24-uursritmes die bekend staan als je inwendige klok- bij zeer veel processen betrokken zijn, variërend van slaap tot gewichtstoename, stemmingsstoornissen en een heel scala aan verschillende ziekten.

Je lichaam heeft in feite meerdere inwendige klokken –in je hersenen, longen, lever, hart en zelfs in de spieren die het skelet bewegen- en ze dragen er allemaal aan bij dat je lichaam goed functioneert door je lichaamstemperatuur en de afgifte van hormonen te reguleren.

Het is alom bekend dat slaapgebrek de kans op ziekte verhoogt. Nieuw onderzoek toont aan dat het verband zeer direct is.

Het onderzoek toonde aan dat de inwendige klok van muizen een belangrijk gen beïnvloedt dat deel uitmaakt van het immuunsysteem en dat helpt bij het ontdekken en afweren van bacteriën en virussen. Als het niveau van het door dit gen geproduceerde eiwit, genaamd ‘toll-like receptor 9’ op zijn hoogst is, zijn de muizen beter bestand tegen infectie.

Het was interessant om te zien dat, wanneer de onderzoekers sepsis bij de muizen induceerden, de ernst van de ziekte bepaald werd door het tijdstip waarop deze geïnduceerd werd.

De ernst hing direct samen met de cyclische veranderingen in toll-like receptor 9.

Volgens de auteurs van deze studie kan dit mede verklaren waardoor, zoals bekend, patiënten met sepsis vaker overlijden tussen twee en zes uur 's nachts.

Verder ontdekten ze ook dat wanneer muizen gevaccineerd werden op momenten waarop het toll-like receptor 9-niveau hoog was, ze een versterkte immuunrespons op het vaccin lieten zien. De onderzoekers menen dat de effectiviteit van een vaccin beïnvloed kan worden, afhankelijk van het moment van de dag waarop het wordt toegediend...

Volgens auteur van de studie Erol Fikrig, professor in de epidemiologie aan de medische faculteit van Yaleⁱ:

‘Deze bevindingen laten niet alleen een nieuw, direct moleculair verband zien tussen circadiane ritmes en het immuunsysteem, maar vormen een nieuw paradigma binnen het gehele immuunsysteem dat belangrijke implicaties heeft voor de preventie en behandeling van ziekten. Verder hebben patiënten op de intensive care vaak een verstoord slaappatroon, door geluiden, nachtelijke blootstelling aan licht en medicijnen; het is belangrijk om onderzoek te doen naar hoe deze factoren worden beïnvloed door de expressie van het TLR9-gen en immuunreacties.’

Slaapgebrek verergert stressgerelateerde verzwakking van het immuunsysteem

Een van de vroegste studies die direct bewijs leverde over het verband tussen slaap en het effect van stress op het menselijke immuunsysteem dateert uit 1998ⁱⁱ. Het is bekend dat stress de werking van het immuunsysteem verstoort en dat het de vatbaarheid voor verkoudheid verhoogt en wondheling vertraagt.

In de studie uit 1998 ontdekten de onderzoekers dat mensen die vaker ontwaakten tijdens hun eerste slaapcyclus ook gemiddeld een lager aantal natural killer cellen (NKC, een type lymfocyt) hadden. De leeftijd van de patiënt was de belangrijkste factor die het aantal NK-cellen bepaalde, maar slaapstoornissen waren verantwoordelijk voor ongeveer 12 procent van de variatie in het aantal NK-cellen.

Leef jij synchroon met je natuurlijke inwendige klok?

Een goede nachtrust is een van de pijlers van een goede gezondheid en als je je slechte slaapgewoonten negeert, zal je daar uiteindelijk de prijs voor betalen. Over het algemeen zal je je het beste voelen en zal je gezondheid op zijn best zijn wanneer je leeft in overeenstemming met je eigen inwendige klok. Het is verstandig om gezonde routines te ontwikkelen op het gebied van eten, bewegen en slapen en daar elke dag aan vast te houden, ook in het weekend.

Helaas is slaapgebrek tegenwoordig zo’n chronisch probleem dat je je misschien niet eens realiseert dat je er last van hebt. Je circadiane ritme heeft zich in de loop der jaren zo ontwikkeld dat je lichaamsfuncties in overeenstemming zijn gekomen met je leefomgeving. Hierbij gaat je lichaam er echter vanuit dat je nog net zo leeft als je voorouders deden. Historisch gezien waren mensen overdag wakker en sliepen ze ’s nachts. Als je ’s avonds laat opblijft en jezelf slaap ontzegt, zend je je lichaam tegenstrijdige signalen.

Dat heeft tot gevolg dat je lichaam in de war raakt en niet weet of het stoffen moet produceren die de slaap bevorderen, of zich moet instellen op een nieuwe dag.

Melatonine is een andere stof die veel invloed heeft op je circadiane ritme. Het is een uit de epifyse afkomstig hormoon en een krachtige antioxidant, die tijdens de slaap door de hersenen wordt aangemaakt.

Een van de vele effecten van melatonine is dat het de oestrogeenproductie verlaagt en het is bekend dat het de ontwikkeling van tumoren onderdrukt, wat de reden is dat slapeloosheid het risico op kanker kan verhogen. Melatonine helpt ook bij het onderdrukken van schadelijke vrije radicalen. De productie van melatonine kan ernstig verstoord worden simpelweg door jezelf op de late avond aan helder licht bloot te stellen. Alleen al het aan- en uitknippen van een lampje op je nachtkastje in een verder volkomen duistere kamer veroorzaakt een daling van het melatonineniveau. Dit is waarom het zo belangrijk is om de lampen in de loop van de avond uit te doen en ’s avonds laat geen tv te kijken of op de computer te werken.

Hoe slaap je lichamelijke gezondheid beïnvloedt

Zonder goede slaap is het moeilijk om een optimale gezondheid te bereiken, ook al eet je gezond en beweeg je voldoende (hoewel deze factoren er meestal toe zullen leiden dat je beter kunt slapen). Buiten het feit dat slecht slapen een direct effect op je immuunsysteem heeft, is een andere verklaring voor waarom het zoveel verschillende nadelige effecten op je gezondheid kan hebben dat je circadiane ritme de ritmes van biologische activiteit op celniveau aanstuurt. Daardoor verspreiden verstoringen zich door je hele lichaam.Zo kan verstoorde slaap of slaap van slechte kwaliteit, naast dat het je immuunsysteem aantast en je risico op kanker vergroot, ook nog:

• Je kans op hart- en vaatziekten vergroten.
• Je hersenen beschadigen door de aanmaak van nieuwe cellen te stoppen. Slaapgebrek kan het niveau van corticosteron (een stresshormoon) doen stijgen, waardoor minder nieuwe hersencellen worden aangemaakt in de hippocampus.
• Maagzweren doen verergeren of je vatbaarheid ervoor vergroten.
• Bijdragen aan het ontstaan van een voorstadium van diabetes, waardoor je honger hebt, ook als je al gegeten hebt, wat grote gevolgen kan hebben voor je gewicht.
• Je bloeddruk doen stijgen.
• Bijdragen aan vroegtijdige veroudering doordat het invloed heeft op de productie van groeihormoon, dat normaal gesproken uit de hypofyse vrijkomt tijdens de slaap (en tijdens sommige vormen van beweging, zoals high intensity interval training).
• Obstipatie verergeren.
• De kans op sterfte, door welke oorzaak dan ook, vergroten.

Verder kan slaapgebrek chronische ziekten verergeren, waaronder:

• De ziekte van Parkinson
• De ziekte van Alzheimer
• Multiple Sclerosis (MS)
• Maagdarmziekten
• Nierziekten
• Gedragsproblemen bij kinderen.

Zijn slaappillen een goed idee als je wakker ligt?
Als je slaapproblemen hebt, ben je niet de enige. Volgens het onderzoek uit 2010 van de Amerikaanse National Sleep Foundation (NSF), ‘slaap in Amerika’, slaapt slechts vier van de tien respondenten elke, of bijna elke, nacht van de week goedⁱⁱⁱ. Maar maak alsjeblieft niet de fout om je heil te zoeken in slaappillen. Op zijn best zijn ze ondoeltreffend. Op zijn slechtst kunnen ze gevaarlijk zijn.
Volgens gegevens van de Amerikaanse Food and Drug Administration (die onder andere de veiligheid en werkzaamheid van medicijnen beoordeelt) hebben vrij verkrijgbare slaapmiddelen geen positief effect voor patiënten. In 2007 bleek uit een onderzoek dat gefinancierd werd door de Amerikaanse National Institutes of Health dat slaapmiddelen als benzodiazepinen de gemiddelde tijd die het duurde om in slaap te vallen slechts met krap dertien minuten bekortte in vergelijking met suikertabletten - niet echt een grote verbetering.
Je kunt veel meer effect verwachten als je je geld besteed aan middelen die daadwerkelijk helpen om beter te slapen, zoals het ophangen van goed verduisterende gordijnen in de slaapkamer en niet aan slaappillen, omdat deze het zelfs moeilijker kunnen maken om op natuurlijke wijze een goede nachtrust te krijgen.
Als je toch iets wilt slikken, kun je overwegen om een melatoninesupplement te nemen, dat de slaperigheid vergroot.

Idealiter zorg je uiteraard op natuurlijke wijze voor een stijging van je melatonineniveau, door jezelf overdag aan fel zonlicht bloot te stellen (in combinatie met tl-licht uit het gehele spectrum in de winter) en volledige duisternis 's nachts. Als je dit op een regelmatige basis doet, bevorder je het juist functioneren van je circadiane ritme, wat essentieel is voor een goede slaapcyclus. Als dat echter niet mogelijk is, kun je een melatoninesupplement overwegen. Dat is een volledig natuurlijke stof, die door je lichaam zelf wordt aangemaakt en nog veel meer gezondheidsvoordelen heeft behalve een goede slaap. In wetenschappelijke studies is aangetoond dat melatonine de slaperigheid bevordert, ervoor zorgt dat je sneller in slaap valt en ook doorslaapt en rusteloosheid en vermoeidheid overdag vermindert. Ik geef de voorkeur aan een type melatoninetablet die onder de tong smelt omdat het middel zo veel sneller wordt opgenomen en dus sneller werkt.
Houd in gedachten dat je meestal maar een heel lage dosering nodig hebt. Het nemen van hogere doseringen, zoals 3 mg, kan soms een tegengesteld effect hebben. Begin dus met een dosering van 0,25 of 0,5 mg en probeer verschillende doseringen uit om erachter te komen wat voor jou het beste werkt.

Hoe je je slaap kunt verbeteren
Hieronder volgen een aantal van de volgens mij belangrijkste richtlijnen voor het bevorderen van een goede nachtrust. Zie voor een uitgebreide slaapgids mijn artikel '33 Secrets to a Good Night’s Sleep’.

1. Kijk ’s avonds geen tv en gebruik je computer niet –of tenminste een uur voordat je naar bed gaat- deze technologieën kunnen een sterk negatief effect op je slaap hebben. Tv’s en computerschermen stralen blauw licht uit; bijna identiek aan het licht waaraan je overdag wordt blootgesteld. Hierdoor denken je hersenen dat het nog steeds dag is en stopt de melatonineproduktie. Onder normale omstandigheden beginnen je hersenen tussen negen en tien uur ’s avonds melatonine af te scheiden, waardoor je slaperig wordt. Wanneer deze natuurlijke cyclus van hormoonafscheiding verstoord wordt, ten gevolge van te veel blootstelling aan licht na zonsondergang, kan dit leiden tot slapeloosheid.
2. Slaap in volledige duisternis, of tenminste zo donker als mogelijk is. Zelfs het kleinste beetje licht in de kamer kan je inwendige klok verstoren en daarmee ook de productie van melatonine en serotonine door de epifyse. Zelf het flauwe schijnsel van je wekkerradio kan je slaap beïnvloeden. Sluit dus de deur van je slaapkamer en doe nachtlampjes weg. Doe ’s nachts geen enkel licht aan , zelfs niet wanneer je opstaat om naar het toilet te gaan. Dek je wekkerradio af.
3. Dek de ramen voldoende af –ik raad verduisteringsgordijnen aan.
4. Zorg dat de temperatuur in je slaapkamer niet boven de 21˚ C uitkomst. Veel mensen verwarmen hun huis, vooral hun slaapkamers, teveel. Uit onderzoek blijkt dat de optimale temperatuur om te slapen tussen 16 en 20˚ C ligt. Als je kamer kouder of warmer is, kan dat leiden tot onrustige slaap. Dit komt doordat tijdens je slaap je lichaamstemperatuur naar zijn laagste punt daalt, over het algemeen zo’n vier uur nadat je in slaap bent gevallen. Wetenschappers geloven dat om die reden een koele slaapkamer de slaap bevordert, omdat dit het effect van de natuurlijke daling van je lichaamstemperatuur nabootst.
5. Neem een warm bad een tot anderhalf uur voor het naar bed gaan. Dit doet de kerntemperatuur van je lichaam stijgen, en wanneer je uit bad stapt, daalt deze weer abrupt, wat je lichaam het signaal geeft dat het tijd is om te slapen.
6. Controleer je slaapkamer op elektromagnetische velden. Deze kunnen je epifyse aantasten en de productie van melatonine en serotonine verstoren en ook nog andere negatieve effecten hebben. Hiervoor heb je een gaussmeter nodig. Je kunt verschillende modellen vinden op het internet, vanaf een prijs van ongeveer € 40 tot € 160. Sommige experts raden zelfs aan de hoofdschakelaar af te sluiten voor je naar bed gaat om alle elektriciteit ‘s nachts af te sluiten.
7. Zet wekker en andere elektrische apparaten bij je bed vandaan. Als je dergelijke apparaten toch echt nodig hebt, zet ze dan zo ver mogelijk bij je bed vandaan, het liefst tenminste een meter. Dit dient tenminste een dubbel doel. Ten eerste kan het stressvol zijn om de tijd te zien als je niet in slaap kunt vallen of midden in de nacht wakker wordt. Ten tweede kan de gloed van een wekkerradio genoeg zijn om de melatonineproduktie te onderdrukken en zo je slaap te beïnvloeden. GSM’s, draadloze telefoons en opladers moeten het liefst tenminste in een andere kamer bewaard worden om schadelijke elektromagnetische velden te voorkomen.
8. Vermijd het gebruik van wekkers met een luid signaal. Het is behoorlijk stressvol voor je lichaam om met een schok te ontwaken. Als je op regelmatige basis voldoende slaap krijgt, kan een wekker zelfs overbodig zijn. Ik ben jaren geleden gestopt met het gebruik van een wekker en wordt nu spontaan wakker. In de zeldzame gevallen waarin ik vroeg op moet om een vlucht te halen, gebruik ik een weker die werkt met licht. Een lichtwekker is een ideale manier om elke ochtend wakker te worden als je niet van de echte zon wakker kunt worden. Deze wekker combineert de eigenschappen van een traditionele wekker (digitaal display, AM/FM-radio, geluidsalarm, snoozeknop etc.) met een speciaal ingebouwd licht dat geleidelijk in kracht toeneemt. Op deze manier simuleert deze bijzondere wekker de natuurlijke zonsopgang. Hij heeft ook een zonsondergangprogramma waarbij het licht geleidelijk overgaat in duisternis, wat ideaal is voor iedereen die moeite heeft om in slaap te vallen.

Referenties

• ⁱ Circadian clock governs highs and lows of immune response
• ⁱⁱ Sleep as a mediator of the stress-immune relationship, Psychosomatic Medicine January 1, 1998 vol. 60 no. 1 48-51
• ⁱⁱⁱ Sleep in America Poll 2010, National Sleep Foundation,

Bronnen:

• The Huffington Post, 16 februari 2012
• Immunity, 16 februari 2012
• Yale Daily News 28 februari 2012
• Eurekalert 16 februari 2012

Deze 12 groenten en fruit koop je beter biologisch

        

Niet alle groenten en fruit zijn het waard om biologisch te kopen. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Landbouw na een analyse van meer dan 100.000 pesticiderapporten bij groenten- en fruitsoorten.

Echter, er zijn twaalf groenten- en fruitsoorten die je maar beter biologisch koopt. Deze 'dirty dozen' (of vuile twaalf) bevatten aanzienlijk meer pesticiden, ook na een wasbeurt, dan andere fruit en groenten.

'De vuile 12'
Appels, kersen, druiven, nectarines, perziken, peren, aardbeien en frambozen zijn volgens de testen overladen met pesticiden.

Bij de groenten zijn paprika's, selder, aardappelen en spinazie de grote vervuilden.

Ook voor gevogelte, melk en rundvlees wordt aangeraden vaker de biologische variant te kiezen.

Niet nodig
Voor bananen, kiwi's, mango's, papaya en ananas is het niet nodig om de bio-versie te verkiezen. Ook asperges, avocado's, broccoli, bloemkool, mais, uien en erwten zijn 'veilig' omdat ze meestal geeneens restanten van pesticiden bevatten.

Bescherming
Hoe kan je jezelf toch beschermen tegen niet-biologische pesticiden?

* Koop biologisch, en zoveel mogelijk seizoensgroenten die lokaal worden gekweekt. Hoe minder ze moeten bewaard of vervoerd worden, hoe minder middelen nodig zijn.

*Snij de topjes en wortels weg, omdat residuen van pesticiden zich vooral daar verzamelen. Doe dit vooral bij bladgroenten zoals sla, spinazie en koolsoorten.

* Eet veel verschillende soorten groenten en fruit. Op die manier word je ook aan verschillende pesticiden blootgesteld, maar telkens in kleine hoeveelheden.

* Was ze met lauw water, maar begin niet met schrobben of speciale zepen. Zij kunnen schadelijker zijn dan wat ze proberen weg te wassen.

Te Amerikaans
Het gaat om Amerikaanse resultaten, en het is niet meteen duidelijk of het zomaar toepasselijk is op de Europese of de Belgische markt. Gezondheid.be pakte net nog uit met een artikel dat duidelijk maakte dat de meeste fruitsoorten maar heel kleine restanten pesticiden bevatten, en dus veilig zijn voor consumptie.

Onthou wel dat de gebruikte pesticiden bij niet-biologische landbouw ook schadelijk zijn voor het milieu. Door biologisch te eten, eet je dus niet alleen zelf gezonder maar zorg je ook voor je omgeving.

Bron: http://www.goedgevoel.be

Sluiting ME-poli Gelderse Vallei

Eind februari had ik weer een afspraak bij de slaappoli in Ede. Tijdens zo'n afspraak zie je twee mensen: eerste de ME-verpleegkundige: Ria van Rooij en daarna de neuroloog.

Gek eigenlijk hè, ga je naar de slaappoli en heb je een afspraak met een ME-verpleegkundige. De eerste keer dat ik bij de slaappoli kwam vond ik dat heel apart. Ja, ik had CVS en ja, ik had voor ziekenhuis de Gelderse Vallei gekozen omdat ze daar ook een ME-poli hadden. Toch prettig, omdat CVS/ME niet door alle reguliere zorgverleners wordt erkend. Achteraf bleek dat men, als je op de formulieren  voor de slaappoli invult dat je CVS/ME hebt, dat men je voorselecteerd voor een gesprek met Ria van Rooij. Wat blijkt: er kan nogal een verband zitten tussen CVS/ME en een slaapstoornis. Sterker nog, een groot aantal MEpatienten (zo'n 40 %) herstelt aanzienlijk van hun chronische vermoeidheid wanneer de slaapstoornis behandeld wordt. Ria is niet alleen verpleegkundige, maar ook ervaringsdeskundige die door behandeling bij de slaappoli grotendeels hersteld is van ME, daarnaast heeft zij veel kennis van natuurgeneeswijze en heeft zij mij ook geadviseerd om me te laten behandelen door een Chinees geneeskundige.

Ik neem je even mee naar mijn eerste afspraak bij Ria. Het was een snikhete dag in juni en mijn moeder ging mee naar de polikliniek in Veenendaal. In de wachtkamer zag ik tot mijn grote verbazing op een bordje van werknemers, dat deze mevrouw van Rooij met wie ik een afspraak had MEverpleegkundige was. Das gek, ik had toch een afspraak met de slaappoli. Nou ja, zal wel. Na een tijdje wachten werden we opgehaald door Ria. Mijn moeder bood aan te 'notuleren', want Ria had nogal wat te vertellen. Ze begon met het laten zien van de uitslagen van de EEGscan (zie je, op een nacht wordt je 9 x wakker en heb je maar 2 diepe slapen, in plaats van 4). Oké... En uit de melatoninemonsters blijkt dat jij pas om 00:30 melatonine aanmaakt, ipv rond 19:30. Ah, dat verklaart wel een en ander. Het heeft ook nog een naam: DSPS. Ria vraagt waarom ik zo tenger ben. Dat klopt natuurlijk niet hè, dat je normaal eet en zo tenger bent, dat geeft aan je darmen niet de juiste voedingsstoffen herkennen en opnemen. Je zit vol met schimmels, dat zie ik ook aan de pigmentvlekken in je gezicht. Mijn moeder geeft aan dat ik als kind astma had, volgens de longarts was dat ook oorzaak van mijn toen al tengere bouw. Hier haakt Ria op in en gaat terug naar mijn geboorte en kindertijd. Ben ik even blij dat mijn moeder mee is. Astma dus. Was ik ook een spuugbaby, nee dat niet. Eczeem en oorontsteking, ja met regelmaat. Ah, dat duidt op een verwaarloosde koemelkallergie. Die slaapstoornis, die kreeg je waarschijnlijk in je puberteit, geen slaap en verslechterde voedingopname, tja dan gaat je weerstand eraan, zo word je vatbaarder voor virussen. Vandaar die Pfeiffer op je 17e en Cytomegalie op je 27e en zo kun je vervolgens CVS krijgen. Bovendien zul je hoogsensitief worden, je wordt perfectionistisch en legt de lat torenhoog voor jezelf en trekt mensen aan die je energetisch leegzuigen, daar moet je je tegen wapenen. (Is deze vrouw helderziend???) En je hebt geen apneu hoor, daar ben je het type niet voor en die spanning in je lijf, dat is puur een kwestie van stofjes in je lijf, er is psychisch niets mis met jou, dus pas op, voor je het weet zit je aan de pillen.

Ik kan je vertellen, als je al járenlang moe bent, bloed hebt laten prikken, huisartsen en bedrijfsartsen hebt gezien, die nooit eens echt door vroegen, het allemaal ook niet wisten, je bloed geen afwijkingen laat zien etc. etc. en er zit dan opeens iemand tegenover je die al je klachten erkent én met elkaar kan verbinden en verklaren en zegt dat je géén psycholoog nodig hebt, dan springen de tranen van dankbaarheid je in de ogen. Eindelijk iemand die erkent dat het best lastig leven is als je lichaam niet de juiste voedingsstoffen opneemt en je lijf niet de rust krijgt tijdens je slaap. En dat het eigenlijk een wonder is dat ik nog zolang wel heb kunnen werken omdat ik te gek werk had, waar ik heel veel waardering en voldoening uit haalde. Dat ik niet zwak ben, maar een doorzetter. Dat wist ik wel, maar probeer dat maar eens uit te leggen aan je werkgever, aan de bedrijfsarts, aan je omgeving.

En dan is er ook nog een mogelijke oplossing: stoppen met koemelk, starten met melatonine en een behandeling bij de Chinees geneeskundige. Het duurde even voor dit hele bovenstaande tot me doordrong en ook dat er kans was dat ik zou kunnen genezen van CVS. Ik was deze verpleegkundige zo dankbaar.

Nu zat ik eind februari weer tegenover haar, ik hoefde haar niet te vertellen dat het even niet zo lekker ging, dat zag ze al toen ik binnenkwam. Hoe dat kwam? Tja opnieuw een ontgiftingsproces in Januari, aangezien ik hiervoor weer verschillende middelen moest aanschaffen en mijn portemonnaie ook zo zijn grenzen heeft, ben ik gestopt met de Chinese kruiden die ik daarvoor gebruikte, en die mij duidelijk veel goed deden. Daarnaast had de Chinees geneeskundige mij al gewaarschuwd dat februari en maart voor iedereen zware maanden zijn, kennen we het niet allemaal aan het eind van de winter: lusteloosheid en behoefte aan licht en zon? Ik mag door blijven gaan met de melatonine. Aan het einde van het gesprek vertelt Ria me dat ze met vervroegd pensioen gaat en dus de volgende keer dat ik een afspraak op de poli heb niet meer aanwezig zal zijn bij de Gelderse Vallei. En dat bericht komt zo onverwachts, dat is echt even een klap! Het enige wat ik uit kan brengen is dat ik ontzettend veel aan haar begeleiding hebt gehad. Dit wuift ze bescheiden weg met een 'ik heb alleen mijn werk gedaan'. Het duurt even voordat ik me realiseer dat ik de volgende keer geen afspraak heb met een MEverpleegkundige maar met een slaapverpleegkundige. Ik stuur een mailtje naar Ria, betekent dit dat niet alleen zij weggaat, maar dat de hele MEpoli stopt te bestaan? Helaas is dat inderdaad het geval.
Ria geeft aan dat zij alleen haar werk deed, maar haar ervaringsdeskundigheid, haar expertise en haar kennis over natuurgeneeskunde, gecombineerd met het lef om tegen het gebruik in regulier en alternatief met elkaar te verbinden zijn in mijn ogen onbetaalbaar. En het is zo ontzettend jammer dat niemand deze functie over kan nemen. Iemand met dezelfde achtergrond. Eeuwig zonde!

Ik heb wel eens gevraagd waarom er niets op internet terug te vinden is over hun onderzoeken en de artikelen die ik meekreeg na de eerste afspraak. Het antwoord was dat ze bewust geen reclame maken omdat ze bang waren voor te grote toestroom naar de poli, hierdoor zouden ze hun werk niet meer zo zorgvuldig kunnen doen als ze tot op heden deden. Dit kon ik natuurlijk alleen maar respecteren, al wilde ik het liefste van de daken schreeuwen wat ik ontdekt had. Ik was al eerder bij het CVS centrum in Amsterdam geweest, waar ze werken met Carnitene, wat voor sommige patienten geweldig aanslaat, bij mij deed het weinig. Wat jammer nou toch dat ze mij na de intake waarin we mijn slaappatroon bespraken niet gewezen hebben op de poli in Ede. Wat jammer dat er geen landelijk meldpunt is voor CVSpatienten, die aangeven bij welk CVScentrum die passende expertise voor jouw soort CVS hebben. Waarom werken deze centra niet meer samen en verwijzen ze niet onderling door. Helaas zijn de ME/CVSverenigingen niet onafhankelijk omdat ze giften ontvangen van bepaalde ziekenhuizen. Zou dit niet een taak van de overheid zijn? Ja, dat kost geld ja, maar hoeveel mensen zijn nu ongewild ziek, terwijl er blijkbaar toch methodes zijn om deze mensen (deels) te laten herstellen. Wat kost dit de overheid aan uitkeringen en het zorgstelsel, terwijl deze patienten dolgraag gewoon zouden willen leven en werken? De terughoudendheid van de MEpoli geeft natuurlijk wel duidelijk aan dat ze iets in handen hebben wat heel gewild is in Nederland en dat dan toch die poli nu sluit.

Het enige wat mij rest is een diepe buiging voor Ria van Rooij te maken en dankbaarheid dat ik op tijd bij deze slaappoli terecht ben gekomen om inzicht te krijgen in mijn ziek zijn en de mogelijkheden tot herstel.

ME-poli Gelderse Vallei stopt

01-12-2011

De ME polikliniek van Ziekenhuis Gelderse Vallei te Ede neemt per 1 maart 2012 geen nieuwe patiënten meer aan. Verpleegkundig consulente Ria van Rooij gaat met pensioen, en er staat geen opvolger klaar. Patiënten kunnen nog wel gewoon terecht voor hun slaapstoornissen, zo laat Ria weten. Daarvoor kan men zich het beste aanmelden via www.slaapstoornissen.nl of via een verwijsbrief van de huisarts. Maar de extra aanpak voor ME en chronische vermoeidheid vervalt.
Meer dan een decennium runde Ria van Rooij de Edese ME-poli, met steun van neuroloog Marcel Smits, nadat ze zelf flink was opgeknapt toen Smits haar het middel melatonine had voorgeschreven. ME-patiënten uit het hele land hebben sindsdien in Ede een slaaponderzoek ondergaan.
Op deze plaats willen wij Ria graag bedanken voor haar jarenlange inzet.

Bron: http://www.mevereniging.nl/me-poli-gelderse-vallei-stopt

Tips voor gezond slapen

Een goede nachtrust maakt dat je overdag fitter en waakzamer bent. Een goed dag- en nachtritme heeft ook een positief effect op de slaperigheid overdag en op de moeheid. De volgende adviezen worden regelmatig gegeven en deze noemt men slaaphygiënische maatregelen.

1.	Probeer elke dag op dezelfde tijd op te staan en op dezelfde tijd naar bed te gaan; dus in een voor u normaal patroon toen u niet moe of slaperig was.
2.	Beperk de slaapperiode tot het aantal uren dat nodig is.
3.	Probeer ongeveer 1 tot 2 uur voor het slapengaan geestelijke en lichamelijke inspanningen te vermijden; bouw de dag bewust af. Indien je een ‘drukke dag’ hebt of verwacht, is het aan te raden overdag minstens 3 keer een echt ontspannende pauze te nemen van 5 tot 15 minuten. Hoe ouder je bent, hoe rustiger je de dag dient af te bouwen.
4.	Gebruik de slaapkamer niet als werkkamer, studeerkamer of om tv te kijken. Bewaar het bed voor de slaap.
5.	Sta op en ga lezen of doe andere ontspannende bezigheden wanneer je niet kunt slapen. Ga niet in bed liggen piekeren en woelen, maar ga bijvoorbeeld in een luie stoel in de huiskamer zitten.
6.	Een dutje ’s avonds is sterk af te raden; een kort dutje overdag is geen probleem als je je er tenminste beter bij voelt.
7.	Wees voorzichtig met alcohol. Alcohol is een goed inslaapmiddel, maar alcohol kan leiden tot forse doorslaapstoornissen. Mensen die slecht slapen, doen er verstandig aan 's avonds geen of in ieder geval niet meer dan 3 glazen alcohol te drinken.
8.	Vermijd roken en cafeïnehoudende dranken in de avonduren en gebruik geen zware maaltijden laat in de avond.
9.	Zorg voor optimale slaapkameromstandigheden, zoals goede ventilatie, niet te warm, niet te koud, niet te veel licht en zo min mogelijk storende geluiden; het is belangrijk dat je je veilig voelt in bed. Ook een ruim bed, een goed matras en schoon beddengoed kunnen het slapen verbeteren.
10.	Draai de wekker om zodat je er niet steeds op kunt kijken; het steeds zien van de tijd geeft alleen maar onrust.

        N.B.

	Overdag moet er een ‘slaapschuld’ opgebouwd worden. Als je niets doet overdag en totaal niet moe bent, heb je minder behoefte aan slaap 's nachts. Daarom is het nodig om overdag actief bezig te zijn. Dit gaat beter door een goede lichamelijke conditie. Mensen die slecht slapen, doen er dan ook verstandig aan te zorgen voor een goede lichamelijke conditie en met name het uithoudingsvermogen op een behoorlijk peil te houden. Regelmatig sporten is aan te raden.
	Blijf je wakker liggen doordat allerlei gedachten door het hoofd malen, dan kun je dit ‘doormalen van gedachten’ bestrijden door intensief te denken aan datgene wat door je hoofd maalt. Nog beter is de gedachten op te schrijven (‘van je af te schrijven’). Dit blijkt effectiever dan te proberen aan niets te denken of aan iets anders wat door je hoofd maalt.
	Langdurig gebruik van slaapmiddelen leidt tot slaapstoornissen! Indien mensen meer dan 2 weken slaapmiddelen gebruiken, is het aan te raden verlenging van de recepten voor slaapmiddelen met de huisarts te bespreken.

Bron: www.slaapstoornissen.nl via www.slaperigheid.nl