Hoe artsen het mysterie rond CVS stilaan ontrafelen

Patiënten en artsen wisten het al langer, maar Amerikaanse onderzoekers hebben nu voor het eerst een krachtig, fysiek bewijs op tafel gelegd dat aantoont dat het Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS) een biologische ziekte is en geen psychologische stoornis. Hun onderzoek toont aan dat CVS-patiënten specifieke veranderingen in het immuunsysteem vertonen. Deze bevinding zou wel eens goed nieuws kunnen zijn voor de diagnose en de behandeling van de ziekte. Daarbij stellen zich vandaag vaak nog problemen, omdat er veel onduidelijkheid bestaat over het syndroom. 5 vragen (en antwoorden) over de ziekte.

 

1. Wat is CVS?

 

Bij een uitgesproken vermoeidheid die langer dan zes maanden aanhoudt, niet verdwijnt door te rusten en de dagelijkse activiteiten aanzienlijk beperkt, kan er sprake zijn van het Chronisch Vermoeidheidssyndroom. Er is echter geen eenduidig antwoord op de vraag wat CVS nu juist is. Volgens prof. dr. Kenny De Meirleir, CVS-specialist verbonden aan de VUB, zijn er verschillende criteria in omloop. "Er bestaat veel verwarring over CVS, omdat we hier niet te maken hebben met biologische variabelen", zegt hij.

 

De eerste criteria die werden opgesteld, waren die van Holmes in 1988 en die van Fukuda in 1994. "In de Verenigde Staten maakt het Center for Disease Control (CDC) nu nog steeds gebruik van die criteria", legt De Meirleir uit. "Maar die zijn veel te ruim opgevat en bevatten heel frequente symptomen, waar veel ziekten in passen. Daarom hebben wetenschappers uit 17 landen de handen in elkaar geslagen om nieuwe, modernere criteria op te stellen die klinisch bruikbaar zijn. Die werden door het ICC gepubliceerd in het vakblad Journal for Internal Medicine en worden steeds meer gebruikt." 

Volgens de vzw CVS Society treft het syndroom volgens deze criteria ongeveer 30.000 mensen in België. Hanteert men de ruimere criteria, dan gaat het wellicht om een veelvoud. Bij al deze mensen kan CVS een verschillende impact hebben. "Chronisch moe zijn, betekent niet voor iedereen hetzelfde", zegt Johan Verbraecken, medisch coördinator van het Slaapcentrum van het UZA. "Er speelt een belangrijke subjectieve factor mee. De ene patiënt is maar een beetje op de dool, de andere raakt soms sterk geïnvalideerd. En wanneer alles pijn begint te doen, neemt het probleem alleen maar toe. Het is moeilijk om uit deze vicieuze cirkel te geraken." 

2. Hoe ontstaat de ziekte?

Er doen hypotheses de ronde over chronische infecties die vermoeidheid geven, maar daarover bestaat geen bewijs. Wat wel duidelijk is, volgens Johan Verbraecken, is dat er een trigger is waardoor men uit evenwicht geraakt. "Dat kan een zware infectie zijn, of een ander probleem waardoor men het systeem niet meer onder controle kan houden."

De Meirleir vermoedt dat de ziekte opduikt bij mensen die al een vooraf bestaand probleem hebben. "Verschillende factoren kunnen deze toestand opwekken", zegt hij. "Een virale infectie, langdurige stress, een whiplash waardoor men maandenlang slecht slaapt... Wel stellen we nadien altijd hetzelfde patroon vast: er is een stoornis in de normale werking van het immuunsysteem, terwijl een ander deel van het immuunsysteem overgeactiveerd is. Dat leidt tot slaapstoornissen, doorbloedingsproblemen, ..." 

3. Hoe evolueert de ziekte?

Hoe langer het syndroom aanhoudt, hoe meer effect de vermoeidheid op het lichaam en de gezondheid van de patiënt heeft. Een Deens onderzoek heeft aangetoond dat CVS-patiënten de laagste levenskwaliteit hebben in vergelijking met 21 andere ziekten. 

 

Studies wijzen uit dat veel patiënten in het eerste jaar spontaan recupereren. "Veel mensen vertonen zes maanden lang abnormale vermoeidheid en andere klachten, en genezen daarna", zegt De Meirleir. "In het tweede half jaar van de ziekte recupereert nog twaalf procent spontaan. Na drie jaar is dat nog slechts drie procent."

 

Lees verder onder de grafiek

 

4. Hoe wordt het behandeld?

 

Net zoals er geen duidelijkheid is over de juiste oorzaak, is er voor CVS ook geen uniforme behandeling. Vroeger bestonden in België CVS-referentiecentra, maar die werden afgeschaft. Volgens experts van de universiteiten van Leuven, Antwerpen, Gent, Brussel en Louvain-la-Neuve, die recent aandacht vroegen voor het probleem in een open brief, is het behandelaanbod in België ondermaats en is het aanbod gefragmenteerd.

 

Over de diagnose en de behandeling lopen de meningen uiteen. Volgens Verbraecken moeten eerst alle aantoonbare oorzaken van vermoeidheid uitgesloten worden. "Er zijn tal van factoren die slaapverstoring veroorzaken, zoals stemmingsproblemen, hyperventilatie, burn-out, depressie, een pijnprobleem, ... Pas als die allemaal zijn uitgesloten, kan je spreken van CVS."

De Meirleir stelt dat deze methode gebaseerd is op de criteria van Fukuda en Holmes. "Volgens de nieuwe criteria gaan we meer uit van een positieve diagnose." De behandeling is volgens hem een "Hansje-en-Grietjeverhaal". "We gaan via de steentjes na hoe we het huisje terug kunnen vinden. Hoe ontstaan de problemen? Die oorzaken moeten we aanpakken."

"Deze mensen zijn vaak over de schreef gegaan", vult Verbraecken aan. "Een oplossing kan dan zijn minder te werken en zo proberen te recupereren." Medicatie is niet altijd mogelijk, maar er bestaan wel programma's om patiënten te leren omgaan met de klachten. "De aanpak is heel individueel, want de oorzaak van overbelasting is voor iedereen verschillend." 

5. Hoe kan je je ertegen wapenen?

"CVS treft vaak perfectionistische personen. Mensen die geen nee kunnen zeggen, en altijd maar doorgaan, zijn vatbaarder", stelt Johan Verbraecken.

De Christelijke Mutualiteit geeft deze mensen de tip mee hun levensstijl aan te passen, te luisteren naar de signalen van hun lichaam en te aanvaarden dat ze niet alles onder controle kunnen hebben. Daarnaast kan een gezonde voeding, rijk aan calcium en magnesium, helpen CVS te voorkomen. Belangrijk is voldoende te rusten en volgens eigen ritme te blijven bewegen.

 

 Bron: http://www.demorgen.be/

 

Wat een prachtartikel! Had ik dit maar jaren eerder gelezen. Aanrader! Geeft een mooie mogelijke indicatie als vertrekpunt en mogelijke behandelingen.

Wat is de oorzaak van mijn vermoeidheid?

I.s.m. dr. Eric van Guyse, huisarts in Zaventem. Hij volgde specialisaties in arbeidsgeneeskunde, mesotherapie, voedingsleer, hormoon- en anti-agingtherapieën. Lid van verschillende internationale artsenverenigingen waaronder The American Academy of Anti-Aging Medicine en The World Society of Anti-Aging Medicine.

Door Flow
Goed Gevoel, maart 2011

Stress & emoties
Symptomen	Prikkelbaarheid.
	Vermoeidheid overdag.
	Concentratieproblemen.
	Problemen met presteren onder druk. De diagnose gebeurt aan de hand van een beoordeling van het slaappatroon van de patiënt, zijn/haar eventuele geneesmiddelen-, alcohol- en drugsgebruik, eventuele psychische spanningen en de mate van lichamelijke activiteit.
Oorzaken	Lichamelijke aandoeningen.
	Geneesmiddelengebruik of -ontwenning.
	Gebruik van alcohol 's avonds.
	Emotionele problemen & stress.
	Stoornis van het slaap-waakritme (ontregeling van de ingebouwde biologische klok): bijvoorbeeld bij jetlag, onregelmatige nachtdiensten, frequente wijzigingen van werktijden of overmatig alcoholgebruik.
Preventie	Zorg voor een goede nachtrust door:
	- een regelmatig dag-nachtritme.
	- regelmatige lichaamsbeweging.
	- te ontspannen (lees een boek of neem een warm bad voor het naar bed gaan).
	Vermijd alcohol of cafeïne (zoals koffie, thee, cola en chocola).
	Maak de kamer slaapbevorderend: rustig en donker, niet te warm of te koud.
Behandeling	Wijzigingen in de levensstijl: het consequent aanhouden van een regelmatig slaap-waakritme.
	Lichttherapie, waarbij je op de juiste tijden aan fel licht blootgesteld wordt, kan je biologische klok weer goed zetten.
	Slaapmiddelen of hypnotica kunnen gedurende korte tijd gebruikt worden. Bij ouderen kunnen zij problemen veroorzaken zoals verwardheid, vallen en incontinentie.
	Melatonine: hormoon dat gebruikt kan worden wanneer er een melatoninetekort is.

Ontregelde schildklier
Symptomen	Als de schildklier ontregeld is, is er sprake van een tekort aan energie of lichaamsbrandstof, waardoor het lichaam onvoldoende en/of niet adequaat reageert wanneer er vermoeidheid optreedt.
	Klinische verschijnselen bij een ontregelde schildklier zijn onder andere: koude huid, droge huid, gelaatsoedeem, traagheid, langzame spraak, obesitas, laterale wenkbrauwuitval, vertraagde achillespeesreflex.
Oorzaken	In het algemeen: verminderde activiteit van de schildklier die tot onvoldoende productie van schildklierhormoon leidt.
	Meest voorkomende oorzaak: Hashimotothyroïditis: een ontsteking van de schildklier die ontstaat omdat door onbekende oorzaken het lichaam zichzelf aanvalt.
	Andere oorzaken: ziekte van de hypothalamus en/of hypofyse (klieren in de hersenen), heelkundige verwijdering, bestraling of kanker van de schildklier.
	Gebruik van bepaalde geneesmiddelen zoals lithiumzouten en amiodarone.
Preventie	Echt voorkomen kan je dit soort aandoeningen niet, al helpt het natuurlijk altijd wel om zo veel mogelijk stress te vermijden: stress doet het immuunsysteem verzwakken, waardoor het kan reageren alsof de schildklier een vreemd lichaam wordt en dus aangevallen kan worden.
Behandeling	Gebeurt op basis van schildklierhormoon.
	Naargelang andere klachten aanwezig zijn, kan men ook een beroep doen op onder andere psychotherapie en antidepressiva.
	Ook voedingssupplementen op basis van fytotherapie, mineralen en vitamines kunnen de schildklier ondersteunen in haar werking.

Klierkoorts
Symptomen	Extreme vermoeidheid (die tot zes weken of langer duurt).
	Koorts.
	Keelpijn.
	Gezwollen lymfeklieren.
	Men veronderstelt dat de tijd tussen de infectie met het virus en het ontstaan van symptomen dertig tot vijftig dagen bedraagt.
Oorzaken	Het Epstein Barr-virus
Preventie	Bestaat niet.
Behandeling	De basis van de therapie: rust.
	Paracetamol kan de pijn en koorts verminderen.
	Voedingssupplementen ter ondersteuning.
	Volgens sommigen kan de vermoeidheid hier ook bestreden worden met acupunctuur.

Darmproblemen
Symptomen	Het darmsysteem is de wieg van ons immuniteitssysteem. Wanneer het rottings- en gistingsproces in de darmen te hoog is, kunnen de nieren en longen extra belast worden om alles te kunnen reinigen. De klachten die daarop volgen zijn zeer uiteenlopend: van spijsverteringsproblemen, schimmelinfecties en huidklachten tot hoofdpijn en chronische vermoeidheid.
Oorzaken	Antibiotica (waardoor een aantal goede bacteriën in de darmen niet meer kunnen werken).
	Stress en gejaagd eten.
	Overmatig gebruik van nicotine, alcohol en koffie.
	Te eiwitrijke voeding.
	Te geraffineerd eten met kant-en-klare spijzen, suikers.
	Synthetische medicijnen.
Preventie	Zie behandeling.
Behandeling	Naargelang de oorzaak kan men het voedingspatroon aanpassen: geen kaas, melk, vleeswaren, suikers, gistproducten.
	Levensstijl aanpassen en zo weinig mogelijk antibiotica gebruiken. In plaats daarvan: schimmeldoders gebruiken zoals knoflook, koriander of tijm (ze laten de hoeveelheid slechte bacteriën in de darm slinken).
	Darmflora verbeteren (met onder andere pre- en probiotica).
	Meer vezels eten (in de vorm van vers fruit en verse groenten).

Bloedarmoede of anemie
Symptomen	Bij lichte bloedarmoede: vermoeidheid, zwakte en bleekheid.
	Bij ernstige bloedarmoede: duizeligheid, dorst, zweten, een zwakke, snelle polsslag en een snelle ademhaling.
Oorzaken	Bij bloedarmoede is het aantal rode bloedcellen of de hoeveelheid daarin aanwezige hemoglobine (eiwit dat zuurstof vervoert) lager dan normaal. Mogelijke oorzaken:
	- bloedarmoede door ernstig bloedverlies: ongeval, operatie, aambeien, zweer in de maag of dunne darm, tumor in maagdarmkanaal, hevige menstruatie.
	- bloedarmoede door verminderde aanmaak van rode bloedcellen: ijzertekort, vitamine B12-tekort, foliumzuurtekort, chronische ziekte, kanker.
	- door versnelde afbraak van rode bloedcellen: bijvoorbeeld een vergrote milt.
Preventie	Gezond en evenwichtig eten werkt ook hier preventief.
Behandeling	Afhankelijk van de oorzaak neem je:
	- ijzersupplementen.
	- vitamine B12.
	- foliumzuur.

Depressie
Symptomen	1/3 van de depressieve patiënten heeft lichamelijke klachten. Zo'n 15 % heeft waanideeën, ziet/hoort dingen die er niet zijn.
	Slaapproblemen komen vaak voor: moeilijk in slaap vallen, herhaaldelijk wakker worden.
	Andere symptomen: emoties niet meer op een normale manier ervaren; geen zin in seks; verstoringen in het eet- en drinkpatroon; schuld- en minderwaardigheidsgevoelens; concentratieproblemen.
Oorzaken	Bijwerking van geneesmiddelen, zoals anticonceptiemiddelen, bètablokkers, hormoontherapie (oestrogenen).
	Infecties: aids, griep, virale hepatitis, virale longontsteking, klierkoorts.
	Hormonale stoornissen: ziekte van Addison, syndroom van Cushing, ontregelde schildklier.
	Neurologische aandoeningen, zoals hersentumoren, dementie, ziekte van Parkinson, cerebrovasculair accident.
	Vormen van kanker.
Preventie	Is gericht op de oorzaak.
Behandeling	Geneesmiddelen vormen de belangrijkste ondersteuning: selectieve Serotonineheropnameremmers (SSRI's), monoamino-oxidaseremmers (MAO-remmers), psychostimulantia en sint-janskruid.
	Psychotherapie.
	Electroconvulsietherapie (alleen bij heel ernstige vormen van depressie).
	Acupunctuur.
	Voedingssupplementen (op basis van kruiden, vitamines en mineralen).

Bron: http://www.goedgevoel.be/gg/nl/9/Gezondheid/article/detail/1235454/2011/03/23/Wat-is-de-oorzaak-van-mijn-vermoeidheid.dhtml